Zonnepanelen, warmtepompen, thuisbatterijen: steeds meer Zeeuwen verduurzamen hun woning. Maar niet elke oplossing pakt in de praktijk goed uit. Carola Helmendach, programmamanager gebouwde omgeving bij RES Zeeland, legt uit waar de knelpunten én kansen liggen in de gebouwde omgeving.

Dit interview verscheen in de Zeeuwse Duurzaamheidskrant van februari 2026.

Om te beginnen, wat is RES Zeeland eigenlijk?

De Regionale Energiestrategie (RES) Zeeland is een samenwerking van alle Zeeuwse gemeenten, Provincie Zeeland, Waterschap Scheldestromen en andere partners. Samen werken we onder andere aan de energietransitie in woningen, buurten en gebouwen. We hebben medewerkers die voor alle Zeeuwse gemeenten werken.

Portret van Carola Helmendach

De energietransitie lijkt steeds zichtbaarder te worden in woningen. Wat zie jij gebeuren?

We zien dat veel mensen stappen zetten en dat is positief! Zij isoleren bijvoorbeeld hun huis en stappen over van gas naar elektriciteit. Tegelijkertijd merken we dat niet elke oplossing automatisch bijdraagt aan een goed werkend energiesysteem. Zo staat het elektriciteitsnet bijvoorbeeld onder druk.

Steeds meer woningen gebruiken stroom voor verwarming, koken en vervoer. Op bepaalde momenten – zoals tussen 18.00 en 21.00 uur of bij veel zon – is het simpelweg te druk op het elektriciteitsnet. Dat noemen we netcongestie. Netbeheerders kunnen niet zomaar de capaciteit van het net uitbreiden. Daarom is het fijn als we met elkaar slim omgaan met de beschikbare stroom, door op andere tijden te laden en verwarmen.

Veel mensen denken: dan neem ik een thuisbatterij. Helpt dat?

Dat kan zeker helpen, maar het hangt sterk af van hoe zo’n batterij wordt gebruikt. Een batterij die helpt om eigen zonnestroom later in huis te gebruiken, kan een goede oplossing bieden. Batterijen die vooral worden ingezet om te handelen op de energiemarkt, laden en ontladen vaak allemaal op dezelfde momenten. En dat kan de druk op het elektriciteitsnet juist vergroten.

Wat betekent dat voor inwoners?

Het betekent dat een thuisbatterij geen standaardoplossing is. In sommige situaties past het en in andere juist niet. Daarom zeggen wij: kijk eerst naar energiebesparing en slim energiegebruik. Dat helpt altijd. Pas daarna kijk je of aanvullende technieken, zoals een batterij, echt iets toevoegen zonder het elektriciteitsnet extra te belasten. Als je er één aanschaft, meld die dan bij www.energieleveren.nl, net als dat voor zonnepanelen belangrijk is.

Waarom ligt de focus zo sterk op energiebesparing?

Omdat energie die je niet gebruikt, ook niet hoeft te worden opgewekt. Goede isolatie, minder verspilling en slimmer energiegebruik verlagen direct de energierekening én ontlasten het elektriciteitsnet. Dat is vaak effectiever dan zwaardere aansluitingen of installaties met meer vermogen.

Jullie doen verschillende pilots. Wat houdt dat in en wat levert het op?

In een kleine proef, die we dit voorjaar in Tholen en Middelburg doen, onderzoeken we hoe we huishoudens beter kunnen helpen bij het verlagen van hun energiegebruik en daarmee hun energielasten. Niet met één standaardoplossing, maar door te kijken wat past bij verschillende woningen en bewoners. We bieden ondersteuning als er drempels zijn. Wat goed werkt, gaan we ook in de andere gemeenten toepassen. Ook willen we gericht doelgroepen benaderen, bijvoorbeeld mensen met een huis uit 2010. Die zullen veelal nu gaan nadenken over het vervangen van hun Cv-ketel. En dat is hét moment om een warmtepomp te overwegen.

Heb je nog een tip voor inwoners?

Verduurzamen betekent niet dat je zoveel mogelijk techniek moet aanschaffen. Slim kiezen, eerst besparen, je huis isoleren en rekening houden met de beschikbare energie, dát maakt woningen toekomstbestendig.

Meer weten over RES Zeeland en energiebesparing? Neem contact op met communicatie@reszeeland.nl.

Nieuwsoverzicht